Goed nieuws: de Noordzee wordt schoner

Uit onderzoek van Stichting De Noordzee blijkt dat de Noordzee schoner wordt. Er ligt een kwart minder afval op het strand dan tien jaar geleden, de daling is statistisch significant.

 

Op donderdag 18 februari publiceerde Stichting De Noordzee de nieuwste cijfers van een langdurig strandafvalonderzoek. Sinds 2001 voert de stichting in opdracht van Rijkswaterstaat strandafvalmonitoringen uit langs de Nederlandse Noordzeekust. Met een analyse van 20 jaar strandafvalonderzoek is een significant dalende trend vastgesteld: de stranden worden schoner. Nationaal Park Schiermonnikoog is hier natuurlijk heel blij mee! Hopelijk kunnen we deze dalende trend de komende jaren voortzetten. 

Steeds minder afval op het strand

Er ligt nu 27% minder afval op het strand dan tien jaar geleden. Dat toont Stichting De Noordzee aan met het rapport Goed op weg naar een schone zee. Stichting De Noordzee analyseerde data van twintig jaar strandafvalonderzoek op niet-toeristische stranden. 

In de eerste tien jaar (periode 2001-2010) zijn er gemiddeld 388 stuks afval per honderd meter aangetroffen, in de periode daarna (2011-2020) daalde het gemiddelde naar 282 stuks afval per honderd meter. In het bijzonder daalden ballonnen en visserijgerelateerd afval significant. Ballonnen zijn daardoor verdwenen uit de top vijf van meest gevonden strandafval. Hoewel visserijgerelateerd afval nog steeds op nummer 1 staat, wordt het minder gevonden en daalt het significant.

Het sneeuwbaleffect van bewustzijn, beleid en gezamenlijke actie

Stichting De Noordzee onderzocht ook de oorzaken en vond drie belangrijke factoren die bijdragen aan de trendbreuk.

Allereerst is er steeds meer aandacht voor zwerfafval, vooral voor plastic in zee, waardoor het draagvlak voor de aanpak ervan groeit.

Ten tweede is er lokaal, nationaal en internationaal beleid ingevoerd dat goed werkt, zoals gemeentes die ballonoplatingen verbieden, een nationaal verbod op gratis plastic tasjes en internationale wetgeving voor het lozen van afval op zee. Uit de data blijkt dat na invoering van dit beleid significant minder ballonnen, minder plastic tasjes en minder afval van de scheepvaart aanspoelen.

Ten derde zetten burgers, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties zich steeds meer in voor een schone zee, door bijvoorbeeld het strand op te ruimen en de faciliteiten voor afvalafgifte in havens te verbeteren. Mede door de inzet van de Nederlandse visserijsector wordt er minder visserijgerelateerd afval aangetroffen. Ook worden er jaarlijks tonnen afval opgevist en aan land gebracht met het Fishing for Litter-project. 

Aanpak bij de bron blijft nodig

Hoewel dit natuurlijk heel goed nieuws is, belandt er nog steeds veel afval op het strand: over de hele periode van twintig jaar monitoring ligt het gemiddelde op 330 stuks afval per honderd meter. Hopelijk kunnen we dat nog verder gaan verbeteren, door bijvoorbeeld alternatieven voor vispluis te ontwikkelen, containerverlies te voorkomen en de instroom van afval via rivieren te stoppen. En we gaan vast positieve effecten zien van het statiegeld dat in juli wordt ingevoerd voor kleine flesjes en voor blikjes in 2022.