Grassen, zeggen en biezen

Helm
Ammophila arenaria

Een van de nuttigste planten van het eiland is het helmgras. Met zijn metersdiepe wortel kan hij als geen ander duinzand vasthouden. Zelfs als een winterstorm de duinvoet raakt, weet het helmgras meestal van geen wijken. Voor de kustverdediging is het taaie gras dan ook van groot belang en wordt hierom ook vaak door mensen aangeplant. Anders dan je zou verwachten, kan helmgras slecht tegen zout water. Het is zelfs zo dat zijn lange wortels een gevolg zijn van de pogingen van de plant om diep gelegen zoet water te bereiken.
Helmgras is overal in de buitenste duinstrook te zien. Het gras dat op het strand groeit, is een andere soort: dit is het ondieper wortelende biestarwegras.

strand, duin hele jaar; bloei: juni - juli

Knopbies
Schoenus nigricans


Knopbies behoort tot de familie van de cypergrassen, waartoe ook het opvallende veenpluis met zijn zaden-als-watten behoort. Opvallend aan de knopbies is de vorm van de plant: die vormt een dichte pol, waaruit de steeds langer wordende bloeistengels groeien die steeds meer de vorm van een waaier gaan aannemen. Aan het eind van elke bloeistengel zit een hoofdje met donkerbruine aartjes. Hierin bevinden zich de bloempjes.

Waar knopbies groeit, kun je vaak ook andere zeldzame planten verwachten. Dat komt doordat knopbies groeit op open, voedselarme, zwakzure tot kalkrijke bodem. Juist op dit soort plekken groeien planten zoals orchideeën, parnassia en wintergroen ook graag. In Nederland komt knopbies vooral voor op de Waddeneilanden en in het duingebied tussen Bergen en Castricum. In de rest van Nederland zeer zeldzaam. Op Schiermonnikoog zie je het veel in het Kapenglop en op het groene strand.

duinen, groene strand mei - augustus

Reukgras
Anthoxanthum odoratum


Een van de meest algemene grassoorten op ons eiland is het reukgras. Vooral in de duinen kom je het heel veel tegen. Het is gemakkelijk herkenbaar aan het compacte aartje van zo'n 5 cm lengte. De naam van dit gras komt van de toffee-achtige geur die het afgeeft. Dat komt door de stof cumarine die in de plant zit. De bijnaam is: toffeegras. Vroeger werden de stengels gebruikt in dranken en in tabak. De stuifmeelkorrels (pollen) van dit gras zorgen mede voor de eerste hooikoortsaanvallen in de lente en vroege zomer.
duinen, dorp april - juni


Veenpluis
Eriophorum angustifolium

In enkele natte duinvalleien bloeit in april het veenpluis. De bloei is onopvallend en lijkt op bloeiend gras. Pas als de plant is uitgebloeid begint hij op te vallen. Aan alle zaadjes zit namelijk een wit, wollig pluisje. Aan de top van iedere stengel lijkt dan een pluk katoen te zitten. Het mooist is dit op het eiland te zien in de Arnicaweide, een vallei langs de Reddingsweg. Veenpluis groeit hier samen met de brede orchis. De paarse orchideeën en het hagelwitte veenpluis vormen hier in mei een prachtige combinatie.
schrale graslanden april-mei




Zeegras
Zostera marina

Zeegras is een op gras lijkende plant die op het wad groeit. Er zijn twee soorten: groot en klein zeegras. Groot zeegras kwam vroeger in grote hoeveelheden voor in het waddengebied. Het werd bij Wieringen (Wieringen komt van 'wierd' (terp) en niet van 'wier') geoogst en gebruikt als matrasvulling. Ook de dijken rond Wieringen zijn lange tijd deels gemaakt van zeegras ('wierdijken').
Rond 1930 verdween het zeegras door een ziekte vrijwel geheel uit de Waddenzee. Momenteel wordt het weer hier en daar aangeplant. Op het wad bij Schiermonnikoog kom je hier en daar weer kleine plekjes zeegras tegen.

wad bloeitijd: juni - september

imprimer